Porównując suplementy diety, łatwo skupić się na liczbie miligramów podanej na etykiecie. Większa dawka może wyglądać bardziej przekonująco, ale sama ilość składnika nie mówi jeszcze wszystkiego. Znaczenie mają również jego forma, skład całej receptury, sposób przyjmowania oraz indywidualne cechy organizmu. Właśnie z tym wiąże się pojęcie biodostępności.
Czym jest biodostępność?
Biodostępność opisuje stopień, w jakim przyjęty składnik zostaje wchłonięty i staje się dostępny w organizmie. Nie należy utożsamiać jej wyłącznie z dawką podaną na etykiecie.
Dawka informuje, ile danego składnika znajduje się w porcji produktu. Wchłanianie oznacza jego przechodzenie z przewodu pokarmowego, natomiast biodostępność odnosi się szerzej do stopnia, w jakim składnik staje się dostępny po spożyciu.
W praktyce konsument nie jest w stanie dokładnie obliczyć biodostępności wyłącznie na podstawie informacji z opakowania. Może jednak zwrócić uwagę na kilka elementów, które pomagają lepiej porównać poszczególne produkty.
Forma składnika ma znaczenie
Ten sam składnik może występować w różnych formach chemicznych. Dotyczy to między innymi magnezu, żelaza, cynku czy niektórych witamin. Poszczególne formy mogą różnić się rozpuszczalnością, stabilnością oraz zachowaniem w przewodzie pokarmowym.
Nie oznacza to jednak, że jedną formę można zawsze uznać za najlepszą. Ocena zależy od konkretnego składnika, zastosowanej ilości, całej receptury i sposobu stosowania produktu. Prosty ranking form często upraszcza temat bardziej, niż pomaga go zrozumieć.
Dlatego warto sprawdzać nie tylko nazwę składnika, ale również jego dokładną formę podaną w wykazie składników. Sama informacja „magnez” mówi mniej niż pełna nazwa zastosowanego związku.
Co może wpływać na biodostępność składnika?
Na biodostępność może wpływać wiele czynników. Znaczenie ma między innymi skład całej receptury oraz obecność innych substancji spożywanych w tym samym czasie.
Niektóre witaminy są rozpuszczalne w tłuszczach, dlatego sposób przyjmowania produktu może mieć znaczenie dla ich wchłaniania. Inne składniki mogą wzajemnie wpływać na swoją dostępność, zależnie od ilości, formy i warunków spożycia.
Istotna może być także forma produktu. Kapsułka, tabletka, proszek czy płyn różnią się sposobem przygotowania i uwalniania zawartości. Nie oznacza to automatycznie, że jedna z tych postaci jest zawsze korzystniejsza. Liczy się dopasowanie formy do konkretnej receptury.
Znaczenie mogą mieć również sposób odżywiania, wiek, indywidualne uwarunkowania oraz jednoczesne przyjmowanie niektórych leków. Z tego powodu ta sama porcja składnika nie musi być wchłaniana w jednakowym stopniu u każdej osoby. W razie wątpliwości dotyczących możliwych interakcji warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Więcej nie zawsze oznacza lepiej
Duża liczba na froncie opakowania łatwo przyciąga uwagę, ale nie powinna być jedynym kryterium wyboru. Organizm nie zawsze wykorzystuje składniki proporcjonalnie do zwiększanej dawki.
Wyższa ilość nie oznacza automatycznie większej biodostępności ani lepszej receptury. Znaczenie mają forma składnika, sposób jego uwalniania, pozostałe elementy produktu oraz zalecana porcja dzienna.
Warto też pamiętać, że podana ilość może dotyczyć jednej kapsułki albo całej porcji obejmującej kilka kapsułek. Porównywanie produktów bez sprawdzenia tej informacji może prowadzić do błędnych wniosków.
Biodostępność a technologia produktu
Na sposób zachowania składników może wpływać również technologia produkcji. Znaczenie mogą mieć stopień rozdrobnienia surowca, rozpuszczalność składników, rodzaj otoczki kapsułki, zastosowane nośniki oraz stabilność całej receptury.
Substancje pomocnicze nie zawsze są zbędnym dodatkiem. Mogą ułatwiać produkcję, ograniczać zbrylanie, stabilizować produkt albo umożliwiać równomierne rozłożenie składników w kapsułce czy tabletce.
Informacje o produkcie warto analizować nie tylko pod kątem ilości składnika, ale również jego formy i pełnego składu. Deklaracje takie jak „maksymalna przyswajalność” czy „100% wchłaniania” wymagają szczególnie ostrożnej oceny, ponieważ biodostępność zależy od wielu czynników i nie powinna być przedstawiana jako gwarantowana dla każdego konsumenta.
Jak porównywać suplementy?
Przy wyborze produktu warto:
- sprawdzić ilość składnika w zalecanej porcji dziennej,
- odczytać dokładną nazwę zastosowanej formy,
- przeanalizować pełny skład produktu,
- zwrócić uwagę na sposób przyjmowania podany przez producenta,
- sprawdzić formę produktu i warunki przechowywania,
- nie kierować się wyłącznie największą liczbą miligramów,
- zachować ostrożność wobec haseł o pełnej lub najlepszej przyswajalności.
Takie kryteria można wykorzystać podczas przeglądania produktów dostępnych m.in. w sklepie Biozdrowy. Czytelna etykieta ułatwia porównanie produktów na podstawie konkretnych informacji. Nie stanowi jednak gwarancji, że każdy organizm wykorzysta składnik w takim samym stopniu.
Biodostępność zależy od wielu czynników, dlatego sama dawka nie wystarcza do pełnej oceny produktu. Forma chemiczna, receptura, sposób przyjmowania i indywidualne uwarunkowania mogą wpływać na dostępność składnika po spożyciu. Przy wyborze warto więc analizować nie tylko liczbę miligramów, ale również pełny skład i informacje producenta.
